Aleksander Sołżenicyn

Aleksander Isajewicz Sołżenicyn (Александр Исаевич Солженицын) według niektórych dokumentów (świadectwa szkolne) urodził się 11 grudnia 1918 roku w Kisłowodzku, na północnym przedgórzu Kaukazu. Był rosyjskim pisarzem, laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1970.

Sołżenicyn w młodości przejawiał raczej zdolności matematyczne i lepiej czuł się w przedmiotach ścisłych, które też studiował. Jednakże równolegle był także słuchaczem wykładów z dziedzin humanistycznych – literatury oraz historii. Młodzieniec nie mógł jednak kształcić się długo. Po ukończeniu Wydziału Fizyki Uniwersytetu imienia Łomonosowa, w 1941 roku został powołany do służby wojskowej i wysłany na front, gdzie wykazał się odwagą i męstwem, za co uhonorowany został licznymi odznaczeniami oraz awansami na wyższe stopnie wojskowe.

Na skutek przypadkowego przechwycenia przez NKWD jego listów do siostrzeńca, w których krytykował Stalina, został aresztowany i umieszczony w gułagu, w którym spędził siedem lat. Jeszcze w obozie napisał nowelę Jeden Dzień Iwana Denisowicza, która na fali odwilży ukazała się w 1962 roku.

Jego najsłynniejszą powieścią jest Archipelag GUŁag, za którą w 1970 roku otrzymał literacką Nagrodę Nobla, ale która też sprawiła, iż zmuszono go do wyjazdu z kraju, a w 1975 roku pozbawiono obywatelstwa ZSRR i zaocznie wydano na niego wyrok śmierci. W 1990 roku Michaił Gorbaczow przywrócił mu obywatelstwo ZSRR, a sąd uchylił wyrok.

Sołżenicyn wrócił do Rosji w 1994 roku. Nie uzyskał tu jednak takiego znaczenia w życiu społecznym, jakiego się spodziewał. Większość rosyjskiego społeczeństwa nie zna nawet jego książek. Nie zyskały też uznania jego kontrowersyjne poglądy. I choć Sołżenicyn był nacjonalistą oddanym całym sercem ideom wielkoruskim i prawosławiu (co mogło mu przysporzyć sympatii wśród władz i rosyjskiego społeczeństwa), jednocześnie ostro krytykował też przemiany w Rosji po upadku Związku Radzieckiego. To spowodowało, że usunął się w cień życia publicznego.

Zamieszkał w wilii pod Moskwą ofiarowaną mu przez rosyjski rząd. W 2007 roku, ówczesny prezydent Władimir Putin (dla którego Sołżenicyn nie krył podziwu) przyznał mu prestiżowe odznaczenie państwowe.

Aleksander Sołżenicyn zmarł na zawał serca 3 sierpnia 2008 roku w Moskwie.